« انقطاع يتم اليتيم بالاحتلام و هوا شده ، و ان احتلم و لم يونس منه رشده و كان سفيها او ضعيفا فليمسك عنه وليه ماله . » « 1 » يعنى پايان يافتن كودكى كودك با احتلام است كه همان اشد او است و اگر محتلم شد و ايناس رشد از او نگرديد و سفيه و يا ضعيف بود ، ولىّ او مالش را نگه مىدارد و در اختيار او قرار نمىدهد . در اين روايت پايان يافتن كودكى را با رسيدن به حد احتلام كه يك امر جنسى است ، دانسته است نه اينكه آن را يك امر تعبّدى بداند . از اين سن نيز در اين روايت ذكرى به ميان نيامده است . دوم - صحيحه على بن جعفر ( ع ) : در اين روايت آمده است : « عن على بن جعفر ( ع ) عن اخيه موسى بن جعفر ( ع ) قال سألته عن اليتيم متى ينقطع يعمه ؟ قال اذا احتلم و عرف الاخذ و العطاء » « 2 » يعنى از موسى بن جعفر ( ع ) پرسيدم كه كودك در چه زمانى يتيم نيست ؟ فرمود : وقتى كه محتلم گردد و به گرفتن و عطاء آشنا شود . سوم - روايتى است كه امام صادق ( ع ) از رسول خدا نقل مىكند كه در آن آمده است كه پيامبر ( ص ) به على ( ع ) در وصيت خود فرمودند : « يا على لا يتم بعد الاحتلام . » « 3 » كلمه يتيم كه در اين روايات آمده است كسى را مىگويند كه پدر خود را از دست داده و به حد احتلام نرسيده باشد و وقتى به حد احتلام و يا اشد رسيد از يتيم بودن خارج مىگردد . چنان كه پيدا است در اين روايات ملاك بلوغ را رسيدن به حد احتلام و اشد دانسته و به هيچ وجه ميزان سنى از براى آن در نظر گرفته نشده است و تشخيص آن را به عهدهء خود مخاطب قرار داده است . 2 - 3 - روايات دسته دوم : بلوغ سنى در بعضى از روايات بلوغ سنى ذكر شده است كه ذيلًا آنها را نقل نموده و نظر خود را

--> ( 1 ) - فروع كافى ، ج 2 ، ص / 253 - من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص / 282 وسائل الشيعة ، ج 13 ، كتاب الحجر ، باب اول ، حديث 1 . ( 2 ) وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 31 . ( 3 ) وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص / 32 ، باب 4 از ابواب مقدمه عبادات ، حديث 9 . روايت ديگرى نيز به همين مضمون نقل شده كه مىتوانيد به كتاب مستدرك الوسائل و غيره مراجعه فرماييد .